Wprowadzenie

Spółki osobowe to kategoria spółek prawa handlowego wyodrębniona w Kodeksie Spółek Handlowych. Należą do nich spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa oraz spółka komandytowo-akcyjna.

Cechą charakterystyczną spółek osobowych jest posiadanie zdolności prawnej, sądowej oraz procesowej bez jednoczesnego posiadania osobowości prawnej. Z tego powodu spółki osobowe w ustawach podatkowych włączone są do kategorii jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W odniesieniu do wspólników, spółki osobowe charakteryzuje obecność co najmniej jednego wspólnika, który odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.

Opodatkowanie

Z wyjątkiem spółki komandytowo-akcyjnej, spółki osobowe nie są podatnikami podatku dochodowego. Podatnikami z tytułu dochodu osiągniętego za ich pośrednictwem są ich wspólnicy. Uzyskane za ich pośrednictwem przychody oraz poniesione przez spółkę koszty uzyskania przychodu przypisuje się każdemu ze wspólników proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku spółki. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa wspólników do udziału w zysku spółki są równe.

Spółka komandytowo-akcyjna

Do 31 grudnia 2013 r. spółka komandytowo-akcyjna nie była podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, podobnie jak inne spółki osobowe. Od 1 stycznia 2014 r. spółki komandytowo-akcyjne stały się jednak, co do zasady, podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych analogicznie jak spółki kapitałowe. Tym samym spółka komandytowo akcyjna zobowiązana jest do samodzielnej zapłaty zaliczek na podatek dochodowy oraz rozliczania podatku dochodowego w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych               (CIT-8).

Wspólnicy spółki komandytowo-akcyjnej – komplementariusze oraz akcjonariusze – są podatnikami podatku dochodowego w przypadku wypłaty przez spółkę dywidendy. Zryczałtowany podatek w wysokości 19% przychodów oblicza i pobiera spółka.

Komplementariusz spółki komandytowo-akcyjnej (wspólnik odpowiadający za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem) może odliczyć od swojego podatku kwotę odpowiadającą iloczynowi procentowego udziału w zysku spółki i podatku należnego od dochodu tej spółki za rok podatkowy, z którego przychód został uzyskany. Kwota odliczenia dokonana na rzecz komplementariusza nie może przekroczyć kwoty zryczałtowanego podatku obliczonego od zysku wypłacanego temu komplementariuszowi. Odliczenie może zostać dokonane w ciągu 5 kolejnych lat.